Endüstri 4.0, 4. Sanayi Devrimi mi?

18.yy da buhar gücünün bulunması ile başlayan ve 19. Yy ortalarına kadar devam eden 1. Sanayi Devrimi ile Dünya endüstrileşmeye başlamış, kömür ve demir yolları buhar gücünün sayesinde tarım topluluklarının endüstri topluluklarına geçişini hızlandırmıştı. insanların henüz temel ihtiyaçları olan tekstil, gıda ve benzeri tüketim ürünlerinin üretiminin bireysel ve küçük üreticilerin elinden seri üretim yapan üreticilerin eline geçmesi ile yaşandı. Özellikle su ve buhar gücünün üretimde kullanılması, buharlı gemilerin üretilen malları uzak sömürgelere taşıyabilmesi İngiltere’yi kısa sürede büyük bir imparatorluk hâline getirdi.

1870‘lerde ise 2. Sanayi Dönemi başlamış ancak bu sırada kömürün ekolojik çevreye ve insan sağlığına verdiği zarar göz önüne alınarak kömür yerine elektrik ve petrokimyasal maddeler, madenlerden de demir ve çelik öne çıkarılmıştı. Henry Ford’un üretim bandı tasarımı ise devrimi daha fazla tetikledi. Bu dönemin iki büyük oyuncusu ABD ve Almanya lider ülke konumuna geldi ve bugüne kadar uzanan birçok markayı yarattı. Ray sistemleri ve trenin kullanıma başlamasının tüm nakliye çözümlerini ve insanların seyahat serbestliğini sağlaması ülkelerin birbirleri ile daha rahat ticaretini sağladı.

1950’lerde başlayan ve 90’lı yıllara kadar devam eden soğuk savaş dönemi, yaşanan petrol krizleri Dünyayı 3. Sanayi Devriminin eşiğine getirdi. Üretimde mekanik ve elektronik teknolojilerin yerini dijital teknolojilerin alması, programlanabilir makinelerin ortaya çıkması bu devrimin ana etkeniydi. Mikro elektronik, lazer ve genetik gibi alanlar gelişti, 2. Sanayi Devrimi’nin getirdiği enerji ihtiyacı ve bu ihtiyaçları sağlayan kaynakların gelecekte tükeneceği fikri ile yenilenebilir enerji alanında araştırmalar ve yatırımlar başladı. İnternet teknolojisi sayesinde haberleşmenin hızlandı globalleşmeyle birlikte uydular, kablosuz teknolojiler ve bu teknolojileri kullanan iletişim araçları hayatımıza girdi. Diğerlerinin aksine bu bir dijital devrimdi.

Endüstri 4.0, Sanayi Devrimi mi?

Her üç devrim de, belli başlı ülkelerin pazar payından daha çok pay alma ve lider ülke konuma gelmek istemeleri nedeni ile sanayicilerini desteklemeleri ile gerçekleşti. Ancak Özellikle son 30 yıldır bilişim dünyasındaki önlenemez gelişmeler sayesinde Dünyadaki ekonomik işleyiş ve iş yapış şekilleri arasındaki uçurum git gide arttı, ucuz iş gücü nedeniyle üretim Çin’e kaymıştı. Küresel anlamda ise tam bir kaos söz konusuydu çünkü insanlar belki de tarihlerinde ilk kez bu kadar üretmeden tüketime yönelmişlerdi. Dünyadaki güç dengeleri Batıdan Doğuya kaymıştı bu durumu lehine çevirmek isteyen sanayi lideri Almanya’nın teşvikleriyle 2011 yılında akademisyenler, sanayiciler ve ekonomistler bir araya gelerek 4. Sanayi Devrimi dediğimiz ‘’Endüstri 4,0’’ kavramını ilk kez kullandılar. Endüstri 4,0’ da iş süreçlerini gerçekleştirebilmek, takip edebilmek ve yönetebilmek için “daha az” insana ihtiyaç duyuluyor, üretim bandı ve tedarik zinciri daha hızlı ve akıllı bir yapıya kavuşuyor, maliyetler düşüyor, gelirler ve kâr artıyor. İnsana ihtiyacı azalttığı için enerji tasarrufu sağlayarak çevre dostu, insanın fiziksel gücünü değil zekâsını ve eğitimini önemsediği için insana değer veren bir devrim olarak nitelendiriliyor.

Endüstri 4.0, Sanayi Devrimi mi?

Nesnelerin İnterneti ve Büyük Veri kavramlarını artık hepimiz duyduk. Nesnelerin interneti kavramı internet dünyasının çok yoğun kullanılmaya başlanması ile bireylerin özel olarak ne istedikleri, ne zaman istedikleri, alışkanlıkları çok kolay takip edilebilir hâle gelmesi ile bu verilerin ihtiyaca göre istenilen zamanda kullanılabilecek duruma getirilmesidir.

Endüstri 4,0 tüm bu bilgileri ve yenilikleri kullanarak bilişim teknolojilerini endüstri ile buluşturarak gelişmiş ekonomilerin yükselen ekonomilerle rekabet etmesini hedefliyor. Ürün sipariş aşamasından üretime, bakım hizmetlerine, tedarikçilere, bayi kanalı ile ilişkilere kadar her adımı değiştirecek bu yapı diğer sanayi devrimlerinde olduğu gibi insanların yaşam alışkanlıklarını da değiştirecek. Endüstriyel tesislerde her bir makinenin ne zaman bakıma veya parça değişimine ihtiyaç duyduğu kendisinin bilmesi, gerekli yedek parçayı tedarikçiye bildirmesi, ilgili personele görev tanımlaması gibi yenilikler olacak. Hurda ve fireler azalırken enerji sarfiyatında tasarruf edilecek.

Endüstri 4,0 ile elektrik hayati önem kazanacak ne zaman nerede olduğumuzu söyleyebilen telefonlarımız, ne zaman şarj edilmesi gerektiğini söyleyebilen elektrikli arabamız olacak, belki de satın alacağınız aracınız fabrikadayken sizin için istediğiniz renk ve donanımda özel olarak üretilecek. Fabrikalarda her ürün için bir üretim hattı olmasına gerek kalmayacak, üreteceği farklı ürünleri aynı bantta üretebilen tesisler oluşacak. Sipariş edeceğiniz ayakkabının taban tedarikçisi sizin ayak kalıbınıza uygun taban üretebilen makinelere sahip olacak ve internetten gönül rahatlığı ile ayakkabı sipariş edebileceksiniz. Bu satın alabileceğiniz en rahat ayakkabı olacak.

Endüstri 4.0, Sanayi Devrimi mi?

Tabi bu hızlı ve rekabetçi dünyada ayakta kalabilmemiz için kendimizi çok daha hızlı geliştirmemiz ve daha çok bilgiyle donatmamız gerekecek. Hele ki devlet destekli bir şekilde 4,0 teknolojisine ayak uyduramaz ve eski teknolojileri kullanmaya devam edersek ithalat kalemlerimiz giderek artar ve cari açığımız daha da büyür, bu durumda bizde işsiz kalabiliriz.